Je zwangerschap van week tot week: van maanzaadje tot pompoen.

In veertig weken groeit je baby van een klompje cellen, kleiner dan een zoutkorrel, uit tot een mensje van rond de 3,5 kilo. Elke week gebeurt er iets nieuws. Om dat een beetje voor je te zien, vergelijken we je kindje per week met een stuk groente of fruit.

Eerst even over het tellen. Je zwangerschap wordt gerekend vanaf de eerste dag van je laatste menstruatie. De eerste twee weken ben je dus eigenlijk nog niet zwanger. De bevruchting vindt pas rond week 2 of 3 plaats.

En onthoud: de maten zijn gemiddelden. Elke baby groeit in zijn eigen tempo, en een appel is de ene keer groter dan de andere. Tot week 20 wordt je baby gemeten van kruin tot stuit, daarna van kruin tot hiel. Daarom lijkt hij rond week 20 ineens een flinke sprong te maken.

Eerste trimester: week 1 tot en met 13

In deze weken wordt de basis gelegd. Alle organen worden aangelegd, terwijl je er aan de buitenkant nog weinig van ziet. Zelf kun je je moe en misselijk voelen. Dat komt door de hormonen die hard aan het werk zijn.

Week	Zo groot als	Wat gebeurt er
1 en 2	Nog niets te zien	Je lichaam bereidt zich voor. Rond het einde van week 2 heb je je eisprong.
3	Een zoutkorrel	Bevruchting. Het klompje cellen deelt zich en reist naar je baarmoeder.
4	Een maanzaadje	Innesteling in de baarmoederwand. Een zwangerschapstest kan nu positief zijn.
5	Een sesamzaadje	De neurale buis vormt zich, de basis van hersenen en ruggenmerg. Het hartje begint te ontstaan.
6	Een linze	Het hartje klopt en is soms al te zien op een echo. Eerste aanzet van armen en benen.
7	Een blauwe bes	De hersenen groeien razendsnel. Armen en benen zijn kleine knopjes.
8	Een framboos	Vingers en tenen beginnen zich te vormen. Je baby beweegt al, maar dat voel je nog niet.
9	Een druif	Alle organen zijn in aanleg aanwezig. Ellebogen en knieën kunnen buigen.
10	Een dadel	Van embryo naar foetus. Nageltjes groeien. Rond deze tijd is vaak de termijnecho, en vanaf 10 weken kun je kiezen voor de NIPT.
11	Een vijg	Het hoofd is nog bijna de helft van het lichaam. De tandknopjes zitten al in de kaak.
12	Een limoen	Eerste reflexen: je baby kan een vuistje maken en zuigen. De placenta neemt de voeding over.
13	Een perzik	Unieke vingerafdrukken ontstaan. Tussen 12+3 en 14+3 weken kun je kiezen voor de 13-wekenecho.

Tweede trimester: week 14 tot en met 27

Voor veel vrouwen de fijnste periode. De misselijkheid zakt vaak af, je energie komt terug en je buik wordt zichtbaar. Je baby gaat van aanleggen naar groeien en oefenen. En ergens in deze weken voel je hem voor het eerst bewegen.

Week	Zo groot als	Wat gebeurt er
14	Een citroen	Je baby kan fronsen en grimassen trekken. Er groeit donzig haar op de huid, het lanugo.
15	Een appel	De botten worden harder. Je baby reageert op licht, ook met gesloten oogleden.
16	Een avocado	De oogjes bewegen en het gehoor komt op gang. Sommige vrouwen voelen nu de eerste fladdering.
17	Een peer	Er komt een eerste vetlaagje onder de huid. De navelstreng wordt dikker en sterker.
18	Een paprika	De oren staan op hun plek. Tussen week 18 en 20 kun je kiezen voor de 20-wekenecho.
19	Een mango	De huid krijgt een beschermend wit laagje, het huidsmeer. De zintuigen ontwikkelen zich volop.
20	Een banaan	Halverwege! Bij een eerste kind voel je rond deze tijd meestal de bewegingen.
21	Een wortel	Je baby slikt vruchtwater en proeft daarin wat jij eet.
22	Een papaja	Wenkbrauwen en wimpers zijn zichtbaar. De handjes grijpen naar de navelstreng. Vanaf 22 weken kun je de kinkhoestprik halen.
23	Een grapefruit	Je baby hoort je stem en je hartslag. De longen oefenen ademhalingsbewegingen.
24	Een maiskolf	Een belangrijke grens: vanaf nu heeft een baby bij een vroeggeboorte een kans om te overleven, met intensieve zorg.
25	Een bloemkool	Er groeit haar op het hoofdje. Je baby reageert op aanraking van je buik.
26	Een courgette	De oogjes gaan open. Je baby kan schrikken van harde geluiden.
27	Een krop sla	Er ontstaat een slaap- en waakritme. De hik voel je als kleine ritmische tikjes.

Derde trimester: week 28 tot en met 40

De laatste etappe draait om aankomen en rijpen. Je baby verdubbelt ruim in gewicht en de longen en hersenen maken zich klaar voor de buitenwereld. Voor jou wordt het zwaarder: minder ruimte, minder slaap en meer voorbereiden.

Week	Zo groot als	Wat gebeurt er
28	Een aubergine	Ongeveer 1 kilo. Je baby kan knipperen en heeft droomslaap.
29	Een flespompoen	De botten nemen veel kalk op. De schopjes worden krachtiger.
30	Een witte kool	De hersenen krijgen hun plooien. Het donshaar begint te verdwijnen.
31	Een kokosnoot	Alle zintuigen werken. Je baby draait zijn hoofd naar licht en geluid.
32	Een Chinese kool	De meeste baby’s draaien nu met het hoofd naar beneden. De nageltjes reiken tot de vingertoppen.
33	Een ananas	Je baby krijgt afweerstoffen van jou mee. De schedel blijft soepel voor de geboorte.
34	Een cantaloupe meloen	Ruim 2 kilo. De longen zijn bijna rijp.
35	Een honingmeloen	Vooral aankomen nu. Rond deze tijd controleert je verloskundige de ligging.
36	Een krop bindsla	Het hoofdje kan indalen in je bekken. Je krijgt weer wat meer lucht, maar moet vaker plassen.
37	Een bos snijbiet	Je baby is niet meer te vroeg. Vanaf nu mag je, als alles goed gaat, thuis bevallen.
38	Een prei	Ruim 3 kilo. De organen zijn klaar en de greep van de handjes is stevig.
39	Een kleine watermeloen	Het laatste vet zorgt voor warmte na de geboorte. De ruimte is op, de bewegingen voelen anders maar blijven er.
40	Een pompoen	De uitgerekende datum. Rond de 50 centimeter en 3,5 kilo, klaar om je te ontmoeten.

Voel je je baby in deze weken duidelijk minder bewegen dan je gewend bent? Wacht dan niet af en bel direct je verloskundige.

En na week 40?

Maar weinig baby’s komen precies op de uitgerekende datum. Alles tussen 37 en 42 weken geldt als op tijd. Een eerste kindje laat vaak wat langer op zich wachten.

Ben je voorbij de 41 weken, dan krijg je extra controles en bespreekt je verloskundige met je wat de opties zijn. Afwachten of inleiden: die keuze maak je samen.

Tot slot

Van maanzaadje tot pompoen in veertig weken. Je lichaam doet het grotendeels vanzelf, en dat is best iets om af en toe bij stil te staan. Geniet van de mijlpalen, ook op de dagen dat je vooral moe bent.

De genoemde maten en weken zijn gemiddelden. Elke zwangerschap en elke baby is anders. Dit artikel vervangt geen medisch advies. Heb je vragen of maak je je zorgen? Neem contact op met je verloskundige of huisarts.