Ik combineer twee leuke parttime banen, bouw aan dit platform en zit midden in de overgang. Niemand heeft mij ooit verteld dat de overgang zoveel meer is dan opvliegers. Dit is wat ik nu weet, en zou willen dat ik dit eerder had geweten.
Lange tijd dacht ik dat de overgang iets was voor later. Iets van rond je vijftigste, met een waaier in je tas en af en toe een rood hoofd. Ondertussen liep ik al een hele tijd rond met klachten die ik nergens aan kon koppelen. Ik was moe, kort van stof en sliep slecht. Druk leven, dacht ik. Hoort erbij.
Het hoorde er ook bij. Alleen niet bij mijn agenda, maar bij mijn hormonen. Daarom deel ik hier zeven dingen die ik graag op mijn veertigste had gehoord.
1. Het begint eerder dan je denkt
De overgang is geen moment, maar een periode van jaren. De menopauze zelf is eigenlijk maar één dag: de dag waarop je een jaar lang niet meer ongesteld bent geweest. In Nederland zijn vrouwen dan gemiddeld rond de 51.
De jaren daarvoor heten de perimenopauze. Die kan al begin veertig starten, soms zelfs eerder. Je hormonen gaan schommelen terwijl je nog gewoon ongesteld wordt. Juist daardoor leg je de link niet.
Bij mij begon het met een cyclus die van slag raakte. De ene keer korter, de andere keer heviger. Ik dacht aan stress. Had ik toen geweten wat perimenopauze was, dan had ik veel eerder begrepen wat mijn lijf me vertelde.
2. Het is zoveel meer dan opvliegers
Opvliegers zijn het bekendste symptoom, maar lang niet het enige. En lang niet iedere vrouw krijgt ze als eerste. Oestrogeen heeft invloed op bijna alles in je lichaam, van je hersenen tot je gewrichten. Als dat hormoon gaat schommelen, merk je dat op plekken waar je het niet verwacht.
Klachten die ook bij de overgang kunnen horen:
- stijve of pijnlijke gewrichten en spieren
- hartkloppingen
- nachtelijk zweten
- een onregelmatige of juist hevige menstruatie
- een droge huid, droge ogen of vaginale droogheid
- minder zin in seks
- hoofdpijn of migraine die verandert
- een opgejaagd of somber gevoel
Herken je er een paar? Dan is het niet automatisch de overgang. Sommige klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben, zoals je schildklier of een ijzertekort. Wel is het een goede reden om alles eens naast elkaar te leggen.
3. Je hoofd doet ook mee
Dit vond ik zelf het meest verwarrend. Midden in een zin een woord kwijt zijn. Een kamer binnenlopen en niet meer weten waarom. Drie keer dezelfde mail lezen. Met twee banen en een platform in opbouw is dat best eng.
Het heeft een naam: brain fog. Veel vrouwen in de overgang hebben er last van, en bij de meesten trekt het weer bij. Dat te weten gaf mij enorm veel rust. Ik werd niet vergeetachtig. Mijn brein was aan het verbouwen.
Hetzelfde geldt voor je stemming. Prikkelbaar, sneller in tranen, piekeren of ineens onzeker over dingen die je al jaren goed doet. Het ligt niet aan jou en het is geen zwakte. Blijf je je lang somber of angstig voelen, neem dat dan wel serieus en bespreek het met je huisarts.
4. Slapen wordt een ding
Om drie uur ’s nachts klaarwakker liggen, met een hoofd dat meteen aan staat. Ik ken inmiddels elk plekje op mijn plafond. Slecht slapen is een van de meest voorkomende klachten in de overgang, met of zonder nachtelijk zweten.
En slecht slapen maakt alles zwaarder. Je bent sneller geïrriteerd, je concentratie zakt weg en je grijpt eerder naar suiker en koffie. Zo houdt de ene klacht de andere in stand.
Wat mij helpt: een koele slaapkamer, minder alcohol, ’s avonds geen scherm in bed en op vaste tijden opstaan. Geen wondermiddelen, wel kleine dingen die samen verschil maken.
5. Je lijf verandert, en dat is geen falen
Ik at hetzelfde en bewoog hetzelfde, en toch veranderde mijn lichaam. Vooral rond mijn buik. Dat is geen gebrek aan discipline. Door de daling van oestrogeen slaat je lichaam vet anders op en verlies je makkelijker spiermassa.
Wat ik pas later hoorde: ook je botten, je hart en je bloedvaten hebben baat bij oestrogeen. Na de menopauze neemt je botdichtheid sneller af en stijgt het risico op hart- en vaatziekten. Niet om bang van te worden, wel om te weten.
Het goede nieuws is dat je hier zelf veel aan kunt doen. Krachttraining is geen luxe meer, maar onderhoud voor je spieren en botten. Voldoende eiwitten, calcium en vitamine D helpen daarbij. En liever een paar keer per week iets wat je volhoudt, dan één keer alles geven.
6. Je hoeft het niet alleen uit te zoeken
Ik heb te lang gedacht dat ik er gewoon doorheen moest. Dat hoeft niet. Je huisarts kan met je meekijken, en er zijn overgangsconsulenten die hierin gespecialiseerd zijn.
Goed om te weten: boven de 45 wordt de overgang meestal vastgesteld op basis van je klachten en je cyclus. Een bloedtest zegt dan weinig, omdat je hormonen van dag tot dag schommelen.
Er valt ook meer te behandelen dan ik dacht. Hormoontherapie kan bij veel vrouwen de klachten flink verminderen. Het is niet voor iedereen geschikt, dus die afweging maak je samen met je arts. Daarnaast zijn er opties zonder hormonen en kan je leefstijl veel doen.
Mijn tip: houd een paar weken bij wat je voelt en wanneer. Met zo’n lijstje voer je een heel ander gesprek dan met “ik voel me niet lekker”.
7. Erover praten lucht op
Het gekke is dat de helft van de wereld dit meemaakt en we er zo weinig over zeggen. Toen ik het benoemde, bleken vriendinnen en collega’s precies hetzelfde te ervaren. Dat alleen al gaf lucht.
Vertel thuis wat er speelt. Niet als excuus, maar zodat de mensen om je heen snappen waarom je korter af bent of vroeg naar bed gaat. En kijk wat er op je werk mogelijk is. Soms is een andere indeling van je dag al genoeg.
Precies daarom bouwen wij aan Purebloom. Voor vrouwen, door vrouwen. Zodat de volgende generatie dit niet meer zelf bij elkaar hoeft te zoeken.
Wat ik je wil meegeven
De overgang is geen ziekte en geen eindpunt. Het is een fase, en je komt er beter doorheen als je weet wat er gebeurt. Had ik op mijn veertigste geweten wat ik nu weet, dan had ik minder aan mezelf getwijfeld en eerder hulp gezocht.
Herken je jezelf in dit verhaal? Neem je klachten serieus, schrijf ze op en praat erover. Je stelt je niet aan. Je lijf vraagt om aandacht.
En weet: je bent echt niet de enige.
Dit artikel is geschreven vanuit mijn eigen ervaring en vervangt geen medisch advies. Twijfel je over je klachten? Neem dan contact op met je huisarts.